Recenzja „Dusza”: sens życia istnieje w przestrzeni między nutami

Nasz werdykt

Najnowsza kompozycja Pixara to jazzowa kompozycja, która znajduje cel w cichych chwilach.

Do

🎶Niezwykle skuteczny w chwilach medytacyjnych.
🎶Jamie Foxx i Tina Fey to potężny komediowy duet.
🎶Jedna z najlepszych partytur muzycznych roku.

Przeciwko

🎶Słodkie budowanie świata nie zawsze łączy się z bardziej ugruntowanymi ambicjami narracyjnymi.

Dusza istnieje na dziwnym skrzyżowaniu kanonu Pixar. Choć porównanie może być niesprawiedliwe, dzieli swoje najważniejsze DNA z Na lewą stronę , kolejny film wyreżyserowany przez Pete'a Doctera, ale jednocześnie próbuje czegoś zupełnie innego niż psychoanaliza tego filmu, będąc zamkniętym w stylistycznych pułapkach, które uniemożliwiają zignorowanie powierzchownych podobieństw między dwoma filmami. Dusza nie spełnia surowej mocy Na lewą stronę — niewiele filmów mogłoby — ale są w nim momenty klasycznej transcendencji Pixara, uderzenia, które rezonują tak silnie, że sprawia, że sposoby, w jakie film nie do końca się żelują, są ostatecznie nieistotne. Na wiele sposobów, Dusza sama w sobie jest jak kompozycja jazzowa, zachęcająca do medytacji nad przestrzeniami pomiędzy fabułą a strukturą, aby znaleźć spokój.

Joe Gardner (Jamie Foxx) jest walczącym muzykiem jazzowym, który uczy zespół gimnazjalny, aby płacić rachunki, ale czuje, że jego celem w życiu jest osiągnięcie sukcesu na scenie klubu jazzowego. Po swojej wielkiej przerwie w kwartecie jazzowym Joe nagle umiera, znajdując się na krawędzi Great Beyond. Czując, że jego życie dopiero się zaczęło, ucieka przed światłem na końcu tunelu, wpadając do Wielkiego Przed, egzystencjalnego przedszkola dla nienarodzonych dusz. W wyniku serii nieporozumień Joe zostaje przydzielony jako mentor niesfornej Duszy 22 (Tina Fey), która stawia opór każdemu mentorowi przed Joe, aby mogła wygodnie pozostać w otchłani życia sprzed życia. Widząc odkupienie 22. jako drogę powrotną na Ziemię, Joe próbuje wszystkiego, o czym może pomyśleć, aby 22 lata przyjęło życie, do którego tak desperacko chce wrócić.

Fabuła staje się zaskakująco bardziej skomplikowana, ale kierunek tej fabuły wydaje się nieco sprzeczny z metafizyką budowania świata, na której opiera się film w pierwszym akcie. Piesza wycieczka po królestwie duchowym jest z pewnością kolorowa i zabawna sama w sobie, ale wydaje się oderwana od ziemskiego mięsa filmu, w którym komplikacje życia Joe mają emocjonalny ciężar. Może jest to kwestia projektu, w której zaokrąglone, sprężyste duchy i rysujące linie wyższe istoty świata wydają się zdecydowanie bardziej opłacalne niż bardziej realistycznie proporcjonalni ludzie z Nowego Jorku, więc film wydaje się podzielony na dwie bardzo różne estetyki i tonalne byty, które nigdy do końca emocjonalnie się nie godzą. To jest gdzie Na lewą stronę osiągnął podobny podział o wiele lepiej, ponieważ emocjonalny koniec historii był niejako zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz. Dusza sfera duchowa to niewiele więcej niż zaawansowane budowanie świata w pierwszym akcie dla znacznie silniejszego filmu.

Ale kiedy zaczyna się drugi akt, naprawdę zaczynasz czuć, do czego strzelają scenarzyści Docter, Mike Jones i Kemp Powers w tej historii. Usuń wszystkie ustawienia ekspozycyjne, a jest to opowieść o człowieku, który szuka celu w świecie, w którym czuje, że tego celu odmówiono mu. Niezwykła rzecz o Dusza jest to, że jest to w jakiś sposób szalony wyścig z tykającym zegarem, który ma swoje najbardziej wpływowe momenty, kiedy znajduje przestrzeń do oddychania i wchłaniania szczegółów świata. Nie w świecie fantazji, który wymyśla, ale w świecie rzeczywistym, który replikuje. Zapewnia etos egzystencji, który jest jednocześnie oczywiście prosty, ale głęboko głęboki, sens życia, który przemawia do artystycznej duszy w każdym z nas i podważa ideę, że jesteśmy przeznaczeni do jednego celu życiowego, który mamy osiągnąć. Osiągnięcia są dobre i dobre, ale to nie jest życie, a przynajmniej nie jest to główny powód życia. W tym przekazie jest jakaś ogromna powaga, która powinna rezonować z każdym, kto ma cele, które odbiegają od ścieżki ich życia.

Na poziomie śrub i nakrętek, Dusza zachowuje ten rodzaj polskiej i rozrywkowej wartości, jakiej można oczekiwać od wycieczek poza franczyzowych Pixara. Foxx i Fey mają razem świetną komiczną chemię, a dialog jest pełen zabawnych gagów i pojedynczych linii, które mają większą wagę emocjonalną niż słusznie. Animacja jest skomplikowana i szczegółowa, a momenty, w których film nakłada się na materialną i duchową wrażliwość, są naprawdę interesujące, ponieważ łączą styl z treścią. Muzyka jazzowa Trenta Reznora i Atticusa Rossa jest z pewnością jedną z najlepszych kompozycji muzycznych, jakie ukazały się w tym roku. Jak bezładne, jak to czasami może się wydawać, Dusza to wciąż świetny film, który jest o wiele bardziej medytacyjny niż większość rodzinnej rozrywki i bardziej filozoficzny niż nawet większość stajni Pixara. Może błędnie czuć, że musi zwabić cię bardziej przesadną estetyką, ale kiedy pozwala ci siedzieć ze swoimi uczuciami, traci potrzebę takich sztuczek i staje się arcydziełem swobodnego skojarzenia.

Dusza premiery na Disney+ 25 grudnia 2020 r.